Ενεργειακή ΔιατροφήΣυμβουλές-Άρθρα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Στην σημερινή εποχή, θεωρούμε ότι κάθε ασθένεια έχει διπλή προέλευση: α) από  αιτίες εξωγενείς, β) αλλά και όσες δημιουργούνται μέσα στον οργανισμό. Η Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική TCM (Traditional Chinese Medicine) υποστηρίζει πως η ιδιοσυγκρασία και η τωρινή μας κατάσταση είναι οι βασικοί παράγοντες για την υγεία μας. Διευκρινίζει επίσης ότι για να έχουμε υγεία σε όλα τα επίπεδα θα πρέπει να έχουμε:

  • Ισορροπία στην ανάπαυση και εργασία
  • Ισορροπημένη διατροφή
  • Μία αρμονική σεξουαλική ζωή
  • Και να ζούμε σε αρμονικές κλιματολογικές συνθήκες

Η αρμονία ή ισορροπία είναι σχετική και διαφέρει σε κάθε άνθρωπο. Η υπερβολική σωματική δραστηριότητα για κάποιον, μπορεί να είναι ανεπαρκής για κάποιον άλλο, ή για ένα νοητικά και καθιστικά εργαζόμενο άτομο, είναι υπερβολική η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται κάποιος που έχει μία βαριά χειρωνακτική εργασία.

Πάνω από 2500 χρόνια, η Ενεργειακή Κινέζικη Διατροφή αποτελεί ένα αναπόσπαστο και σημαντικό κομμάτι του φιλοσοφικού συστήματος ΤΑΟ (αλλιώς: το μονοπάτι της ζωής). Εκτός από την δυαδική αρχή του Yin-Yang, η κινέζικη διατροφολογία αντιμετωπίζει θεραπευτικά τον άνθρωπο σύμφωνα με «Τον Κύκλο των 5 Στοιχείων», τις Τέσσερις Εποχές, ενώ λαμβάνει υπόψη την ιδιοσυστασία και το ιδιοσυγκρασιακό προφίλ του εκάστοτε θεραπευόμενου. Συστήνει ισορροπημένη διατροφή, επαρκή θρέψη, χωρίς εξαντλητικές δίαιτες και στερήσεις με γνώμονα πάντα την απρόσκοπτη ροή της ενέργειας Qi (αλλιώς: ζωογόνος δύναμη, ζωτικότητα) στο σώμα. Η λέξη «δίαιτα» δεν υφίσταται ουσιαστικά στις αρχές της Ενεργειακής Διατροφής, γιατί συνειρμικά παραπέμπει: στην στέρηση, την έλλειψη, την ανεπάρκεια και αυτό εκλαμβάνεται από τον εγκέφαλο και τον οργανισμό ως παθολογική κατάσταση. Η διατροφή στην αρχαία Κίνα ακολούθησε ένα εντελώς διαφορετικό σύνολο κανόνων από εκείνους που καθόρισε η σύγχρονη επιστήμη, ενώ διάφορες συνταγές φαγητών τότε, συστήνονταν σαν φάρμακο (ακόμα και σήμερα) για την αντιμετώπιση πολλών ασθενειών.

Ο οργανισμός είναι ένα εργοστάσιο το οποίο τροφοδοτούμε καθημερινά με ενέργεια Qi από τον αέρα (το οξυγόνο) που αναπνέουμε και από την τροφή (το διατροφικό Qi ή Gu Qi) που προσλαμβάνουμε, ενώ εκείνο μέσα από βιοχημικές διαδικασίες και μεταβολικά μονοπάτια, προσπαθεί να καλύψει επιβιωτικές ανάγκες θρέφοντας τους ιστούς, τα όργανα και προσφέροντας παράλληλα ενέργεια (Qi) σε ολόκληρο τον οργανισμό.

Η τροφή εκτός από την υλική της υπόσταση έχει και την άυλη, την αιθέρια (την πιο λεπτοφυή). Όταν δεν είναι ισορροπημένη, επιδρά αρνητικά τόσο σε οργανικό, όσο και σε ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο στον άνθρωπο. Σύμφωνα με τη ταοϊστική φιλοσοφία, η ενέργεια  “qi” αποτελείται από το yin και yang. Αυτά τα δύο αντίθετα στοιχεία πρέπει να είναι σε ισορροπία, αλλιώς θα ακολουθήσει η ασθένεια. Το “qi” απορροφάται από τα τρόφιμα, κατά συνέπεια, όπως φάνηκε προφανές στους ιατρούς της αρχαίας Κίνας, τα τρόφιμα πρέπει να αντανακλούν την ισορροπία αυτή.  Η υγεία είναι μια έκφραση του ισορροπημένου qi, ενώ  η ασθένεια εμφανίζεται όταν αυτό δεν είναι ισορροπημένο. Ο οργανισμός  εκχυλίζει και απορροφά qi από τα τρόφιμα τα οποία είναι ήπιοι θεραπευτικοί παράγοντες που βοηθούν το σώμα να παραμένει ισορροπημένο ή το επαναφέρουν σε ισορροπία και στην φυσιολογία του. Η ταξινόμηση των τροφίμων ακολουθεί τα ίδια κριτήρια που χρησιμοποιείται από την TCM για τα κινέζικα φαρμακευτικά βότανα: θερμική φύση, γεύση, το δίκτυο οργάνων και την κατεύθυνση της ενέργειας. Ο στόχος της ενεργειακής κινέζικης διατροφής, εκτός από την σωστή θρέψη, είναι να ρέει ανεμπόδιστα η ζωτική μας ενέργεια qi στους μεσημβρινούς, στους ιστούς, στο αίμα, στα όργανα, στη σκέψη, στο νου, στα συναισθήματα και γενικότερα στο σώμα μας, γιατί αν μπλοκάρει και μείνει στάσιμη, μπορεί να προκληθούν σοβαρές παθολογικές καταστάσεις.

H Δυτική διατροφολογία  (μια σχετικά νέα επιστήμη), σύμφωνα με τον Joerg Kastner (M.D., L.Ac.) εφαρμόζει κυρίως ποσοτικά κριτήρια στο φαγητό. Κατατάσσει την τροφή με θρεπτικά συστατικά όπως: υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λίπος, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και ορυκτά. Για τον διαβήτη, για παράδειγμα, ορίζει μια ποσοτική διατροφή που μετρά το γλυκαιμικό δείκτη των τροφίμων. Ωστόσο, αυξάνεται το ενδιαφέρον για τις ποιοτικές πτυχές των τροφίμων στην Ελλάδα και γενικά στον δυτικό κόσμο, λόγω της ταχείας αύξησης των ασθενειών που σχετίζονται με τα τρόφιμα και της παρατήρησης ότι, οι άνθρωποι μπορούν να αντιδρούν πολύ διαφορετικά και πολύ ισχυρά για το ίδιο φαγητό. Όπως ο βελονισμός και η φαρμακευτική βοτανοθεραπεία, η κινέζικη θεραπευτική διατροφή μπορεί να προσφέρει πολύτιμες προοπτικές στο πλαίσιο αυτό. Οι τρέχουσες δυτικές επιστημονικές μέθοδοι δεν μπορούν ακόμα να προσφέρουν εύλογες εξηγήσεις για την έννοια των ενεργειών (qi, yin, yang) στην κινεζική διατροφή. Αυτή η δυσκολία στην αντιμετώπιση άγνωστων εννοιών ξεκινά με τον όρο qi ο οποίος αντιμετωπίζεται από τους διανοούμενους της Δύσης με σκεπτικισμό. Ωστόσο, μπορεί να βιωθεί μέσω της πρακτικής του qi gong (μια θεραπευτική τέχνη που συνδυάζει κίνηση και διαλογισμό).

Η τροφή είναι ενέργεια, μας δυναμώνει, μας θρέφει και μας «κινεί», όχι μόνο σε οργανικό επίπεδο όπως είπαμε, αλλά σε πολλαπλά. Γνωρίζουμε ότι συγκεκριμένες τροφές ενεργοποιούν και διατηρούν σε καλή λειτουργία τον εγκέφαλο μας, ενώ άλλες (λόγω χρώματος και σχήματος) και το πνεύμα ή τη διάθεσή μας και συνεπώς την ψυχολογική μας κατάσταση! Στο παρελθόν αναλωθήκαμε πολύ ώστε να πάρουμε απόσταση από το τρισυπόστατο του εαυτού μας ασχολούμενοι μόνο με την τροφή μας σε οργανικό επίπεδο. Τώρα που έχουμε λοιπόν βασικές πληροφορίες θα μάθουμε πώς να τις διαχειριζόμαστε. Να ακούμε το σώμα μας. Γιατί πάντα μας δίνει σήματα για το τι χρειάζεται και το τι πρέπει να θρέψουμε. Αρκεί να μάθουμε να αποκωδικοποιούμε την ίδια την συμπεριφορά μας και σε καθαρά σωματικό επίπεδο. Έτσι, εφαρμόζουμε την διατροφή στην ζωή μας με ενσυνείδητο τρόπο, αφού λάβουμε υπόψη την ιδιοσυγκρασία μας, την τωρινή μας κατάσταση (οργανική, ψυχοσυναισθηματική, δραστηριότητες, εργασία) και τις επιθυμίες ή προτιμήσεις που έχουμε σε διατροφικά στοιχεία, δημιουργώντας τον κατάλληλο συνδυασμό των τροφών.

Το Shen (το πνεύμα) εδράζεται στην καρδιά και συνδέεται με την ευφυΐα, το όραμά μας, τους στόχους μας και τα θέλω μας. Όταν υπάρχει διαταραχή στην καρδιά δεν μπορούμε να οραματιστούμε και να θέσουμε στόχους. Ο νους κάνει τη διανοητική εργασία και το σώμα βοηθάει με τη διατροφή. Από την μία ανοίγουμε και απελευθερώνουμε την ψυχή μας και από την άλλη ισχυροποιούμε και λεπταίνουμε το σώμα μας. Όμως ο νους δεν μπορεί εύκολα να ανταγωνιστεί τις συναισθηματικές μας ανάγκες. Έτσι δεν είναι ο νους, αλλά οι συναισθηματικές μας ανάγκες που ελέγχουν σθεναρά την προσκόλλησή μας ή την εμμονή σε ισχυρούς στόχους. Πολλές φορές ο νους εκλογικεύει την συναισθηματική προσκόλληση και προσπαθεί να διαπραγματευτεί την θεραπευτική διαδικασία. Π.χ. «να φάω μία σοκολάτα; Δεν θα χαλάσει την δίαιτά μου!».

Έτσι λοιπόν σκοπός μας θα πρέπει να είναι η ισορροπία και η αρμονία του οργανισμού, ώστε να έχουμε υγεία σε όλα τα επίπεδα. Αυτό επιτυγχάνεται με την Συνειδητοποίηση των ενεργειακών μας απαιτήσεων και τη σωστή Διαχείρηση των πληροφοριών πάνω στην διατροφή και κατ’ επέκταση στον εαυτό μας. Επιπλέον είναι σημαντικό να έχουμε πολύ καλή σχέση με το φαγητό γιατί αυτό μας επιτρέπει να αφουγκραζόμαστε τις ανάγκες του οργανισμού μας και να κάνουμε συνειδητές επιλογές αποφεύγοντας έτσι επεισόδια υπερφαγίας ή ολιγοφαγίας (ανεπαρκή θρέψη). Με αυτόν τον τρόπο η διατροφική μας συμπεριφορά αποκτά έναν χαρακτήρα πιο ολιστικό και ενσυνείδητο, ενώ το φαγητό θα το βιώνουμε με απόλαυση και χωρίς άγχος ή ενοχές.

Ας μην ξεχνάμε λοιπόν ότι η Συνειδητότητα από την μία είναι θρέψη, ενώ από την άλλη, δημιουργεί την πραγματικότητά μας και τη φυσική ροή των πραγμάτων. Όταν το shen (πνεύμα) είναι υγιές και σε απόλυτη ευθυγράμμιση με τις συναισθηματικές μας ανάγκες, τότε θα είναι σε θέση να ελέγξει τις διατροφικές μας «ατασταλίες» και να τις αντιμετωπίσει με υπευθυνότητα. Έτσι, η θρέψη του οργανισμού θα γίνεται σωστά και με πληρότητα, ενώ η ενέργεια Qi στο σώμα μας θα ρέει απρόσκοπτα!