Ενεργειακή ΔιατροφήΣυμβουλές-Άρθρα

ΤΑ ΟΣΠΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΟΥΣ

 

Τα όσπρια είναι μια κατηγορία τροφών πολύ σημαντική για τον άνθρωπο, με μεγάλη βιολογική και θρεπτική αξία. Αποτελούν πλούσια πηγή σύνθετων υδατανθράκων, διαλυτών φυτικών ινών, πρωτεϊνών, βιταμινών (κυρίως του συμπλέγματος Β), αντιοξειδωτικών, μετάλλων (όπως ασβέστιο, μαγνήσιο κλπ.) και ιχνοστοιχείων. Γιαυτό είναι χρήσιμα σε καρδιαγγειακά προβλήματα, στον διαβήτη (λόγω χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη), στην χοληστερίνη, σε χορτοφάγους, σε παιδιά, εγκύους, ηλικιωμένους κ.ά. Τα όσπρια σύμφωνα με την κινέζικη ενεργειακή διατροφή, ανήκουν κυρίως στο στοιχείο «Νερό» και κάποια από αυτά στο στοιχείο «Γη» (γίγαντες, φασόλια πράσινα και κίτρινα, φακές ανοιχτόχρωμες, φάβα), ενώ η θερμική τους δράση είναι κρύα.

Οι πρωτεΐνες που περιέχουν μπορούν να υποκαταστήσουν ως ένα βαθμό τις ζωικές πρωτεΐνες, που είναι απαραίτητες για τη διατροφή του ανθρώπου, σημαντικό δομικό στοιχείο του οργανισμού και εξαιρετική πηγή ενέργειας. Παράλληλα, περιέχουν μεγάλο ποσοστό κυτταρίνης που τα κάνουν να είναι δύσπεπτα και τελείως ακατάλληλη τροφή για όσους υποφέρουν από διάφορα πεπτικά προβλήματα. Επομένως, δεν θα πρέπει να τρώγονται ποτέ ως κύριο γεύμα.

Δεν συνταιριάζουν λοιπόν με ζωικές τροφές ή πρωτεΐνες όπως αβγό, τυρί κλπ, ή  ξηρούς καρπούς, αλλά συνδυάζονται ιδανικά με δημητριακά, σε αναλογία 2/3 δημητριακά με 1/3 όσπρια, ή 3-4 κουταλιές της σούπας ανά γεύμα ή με σαλάτες. Θεωρείται απαραίτητη η τακτική λήψη τους καθημερινά, ή τουλάχιστον 3-4 φορές την εβδομάδα, από όλες τις ηλικιακές ομάδες πλην των βρεφών (κάτω του ενός έτους). Αν όμως σε ένα άτομο συντρέχουν σοβαροί λόγοι υγείας, θα πρέπει να αφαιρεθούν από το ημερήσιο ή εβδομαδιαίο διατροφικό του σχήμα, σε συνεννόηση πάντα με τον θεράποντα ιατρό του.

Να αποφεύγουμε όμως τα λευκά φασόλια και ιδιαίτερα τους γίγαντες (κρύοι)*, γιατί είναι τα πιο δύσπεπτα όσπρια (χωρίς ιδιαίτερα θρεπτικά στοιχεία), μπλοκάρουν το qi και δημιουργούν υγρασία στο πεπτικό.

Προτιμάμε τα πιο σκούρα όσπρια και μικρά, γιατί είναι πιο θρεπτικά και εύληπτα όπως:

  • Φακές beluga (πολύ θρεπτικές και πιο εύπεπτες από τα άλλα είδη)
  • Μαύρα φασόλια (πολύ θρεπτικά και λιγότερο δύσπεπτα από τα άλλα είδη)
  • Μαυρομάτικα φασόλια (από τα πιο εύπεπτα)
  • Φασόλια adzuki (εξαιρετικά σε προβλήματα εντέρου, για πιο yin ιδιοσυγκρασίες)
  • Φασόλια mung-ροβίτσες (για προβλήματα εντέρου, για πιο yang ιδιοσυγκρασίες)
  • Φασόλια kidney (αρκετά θρεπτικά)
  • Κοινές φακές** ή κόκκινες ή πράσινες (αρκετά θρεπτικές)
  • Κίτρινα φασόλια σόγιας (πιο yin, είναι κρύα)
  • Ρεβίθια (πιο yin, λίγο δύσπεπτα)
  • Φάβα (yin, λιγότερο δύσπεπτη)

Όπως αναφέραμε, τα όσπρια συνδυάζονται με δημητριακά είτε τα μαγειρεύουμε μαζί προσθέτοντας μυρωδικά και φύκια ώστε να γίνουν πιο εύπεπτα, είτε τα συνοδεύουμε με δημητριακά στο γεύμα μας ξεχωριστά. Επίσης συνυπάρχουν αρμονικά στο πιάτο μας με σαλάτες, λαχανικά, με ζυμαρικά εξαιρετικά, καλαμπογκοφρέτα ή ρυζογκοφρέτα και με αυτόν τον τρόπο μας δίνουν φυτικές πρωτεΐνες 20%-25% κυρίως την λυσίνη από τα δημητριακά και την μεθειονίνη από τα όσπρια, που είναι απαραίτητα για τον οργανισμό μας. Έτσι τα όσπρια με τα δημητριακά μαζί, μας προσφέρουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα*** και υψηλής ποιότητας πρωτεΐνη.

 Υ.Σ.:* –Αν είναι να φάμε γίγαντες, τους πλένουμε καλά και τους μουλιάζουμε αποβραδίς σε νερό μαζί με φύκια (nori, wakame, kombu κλπ) και μετά τα βράζουμε όλα μαζί με το νερό τους, προσθέτοντας σελινόριζα, σέλινο (είναι κινητικά) καθώς επίσης και μυρωδικά της αρεσκείας μας. Τα φύκια είναι κρύα και αλκαλικά ενώ κάνουν τα όσπρια πιο εύπεπτα!

**Τις φακές τις μουλιάζουμε, αλλάζουμε 1 φορά το νερό, βάζουμε και λίγα φύκια και τα βράζουμε κανονικά (το πολύ 2 ποσότητες/ημέρα για να μην έχουμε πεπτικά θέματα). Συνοδεύουμε εναλλακτικά με ρυζογκοφρέτα ή ρύζι και λαχανικά! Επίσης, οι μικρές φακές είναι πιο εύπεπτες από τις μεγάλες!

***Τα απαραίτητα αμινοξέα είναι 8 (η Λευκίνη, Ισολευκίνη, Βαλίνη, Λυσίνη, Θρεονίνη, Μεθειονίνη,  Φαινυλαλανίνη, Τρυπτοφάνη) και δεν μπορεί να τα συνθέσει μόνος του ο οργανισμός, γιαυτό τα λαμβάνει από την τροφή!