Ενεργειακή ΔιατροφήΣυμβουλές-Άρθρα

Ο ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΚΙΝΕΖΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

Σύμφωνα με την δυτική ιατρική, ο μεταβολισμός είναι ένα σύνολο βιοχημικών αντιδράσεων που πραγματοποιούνται στα κύτταρα των ζωντανών οργανισμών και περιλαμβάνει όλες εκείνες τις βιοχημικές διαδικασίες που εμπλέκονται στην παραγωγή και στην απελευθέρωση της ενέργειας με σκοπό την διατήρησή τους στη ζωή (κίνηση, ανάπτυξη, πέψη) και την μεταφορά θρεπτικών συστατικών στα κύτταρα. Σε όλες τις διαδικασίες μεταβολισμού συμμετέχει ένα ειδικό μόριο «φορέας ενέργειας», που λέγεται ATP (δηλαδή Τριφωσφορική Αδενοσίνη στην ορολογία της βιοχημείας). Ο μεταβολισμός διακρίνεται σε δύο μέρη: τον αναβολισμό και τον καταβολισμό.

Ο αναβολισμός περιλαμβάνει τις αντιδράσεις σύνθεσης πολύπλοκων χημικών ουσιών όπου απορροφούν την ενέργεια, η οποία αποθηκεύεται στους χημικούς δεσμούς των βιομορίων. Το ανθρώπινο σώμα έχει την ικανότητα να αποθηκεύει σχεδόν όλη την ενέργεια που περιέχεται στις τροφές ως γλυκογόνο ή τριγλυκερίδια και επειδή η ενεργειακή δαπάνη στο σώμα είναι συνεχής πρέπει και να αποθηκεύσει αλλά και να διαμοιράσει (με τη μορφή λιπιδίων, υδατανθράκων και πρωτεϊνών) επομένως με τον αναβολισμό έχουμε απορρόφηση και αποθήκευση ενέργειας. Ενώ ο καταβολισμός περιλαμβάνει τις αντιδράσεις διάσπασης πολύπλοκων ουσιών σε απλούστερες, με παράλληλη συνήθως απόδοση ενέργειας. Όταν η χρήση ενέργειας υπερβαίνει τη διαθεσιμότητα ενέργειας από την διατροφή, τότε το σώμα χρησιμοποιεί την αποθηκευμένη ενέργειά του για να καλύψει τις ανάγκες του. Το πρώτο στάδιο στον καταβολισμό είναι η διάσπαση του γλυκογόνου ή των τριγλυκεριδίων σε απλούστερες ενώσεις (π.χ. στους μυς, το ήπαρ, τα λιποκύτταρα). Στο δεύτερο στάδιο του καταβολισμού των υδατανθράκων είναι η γλυκόλυση, ενώ αυτών των τριγλυκεριδίων είναι η β΄ οξείδωση των λιπαρών οξέων.

Η κινέζικη ιατρική (Chinese Medicine) θεωρεί ότι το πρωταρχικό-προγεννετήσιο Qi  (Yuan Qi) εδράζεται στους νεφρούς (Mingmen) στην “πύλη της ζωτικότητας” και σχετίζεται με πολλές λειτουργίες στο σώμα. Μία απ’ αυτές είναι ότι, υποστηρίζει τον μετασχηματισμό του διατροφικού Qi σε αίμα. Είναι το πρώτο στάδιο μετασχηματισμού της τροφής σε ενέργεια Qi. Η τροφή φθάνει πρώτα στο στομάχι. Εκεί ζυμώνεται και ωριμάζει, αποθηκεύεται προσωρινά και μετασχηματίζεται (εδώ ξεκινάει ο μεταβολισμός των τροφών) μέσω του σπλήνα-παγκρέατος σε διατροφικό Qi (Gu Qi). Από τον μεσαίο θερμαστή, η Gu Qi ανέρχεται στους πνεύμονες («παιδί του σπλήνα») σύμφωνα με τον κύκλο της θρέψης. Με το που έρχεται σε επαφή με τον εισπνεόμενο αέρα, σχηματίζεται το συλλογικό Qi (η αναπνοή) δηλαδή η «Zong Qi».

Αλλά και η καρδιά (μητέρα του σπλήνα, με βάση τον παραγωγικό κύκλο ή θρέψης) συμμετέχει σε αυτήν την διαδικασία, όπου το διατροφικό Qi μεταβάλλεται  σε αίμα. Αυτός ο μετασχηματισμός υποστηρίζεται από την ενέργεια Qi των νεφρών και το προγεννετήσιο Qi. Ο κάτω θερμοστάτης (συκώτι, χολή νεφροί, ουροδόχος κύστη και έντερα) επίσης ευθύνεται για το μετασχηματισμό, την μεταφορά και αποβολή των οργανικών υγρών και στέρεων περιττωμάτων (ούρα και κόπρανα). Το «Nei Ching» αναφέρει: «O τριπλός θερμαστής είναι ο υπεύθυνος αξιωματούχος για την άρδευση». Υποστηρίζει λοιπόν σε όλες τις φάσεις τον μεταβολισμό, τη μεταφορά και αποβολή των οργανικών χυμών.

Όλα τα όργανα συμμετέχουν στον μεταβολισμό (μετασχηματισμό) των τροφών και των υγρών του σώματος αλλά τα βασικά είναι ο σπλήνας-πάγκρεας που ευθύνεται για τον μεταβολισμό (θυρεοειδής) και για την ομαλή λεμφική κυκλοφορία όπως και οι πνεύμονες που «διευθύνουν» την ομαλή ροή του Qi, τον μεταβολισμό της τροφής και των χυμών του οργανισμού.

Επιπλέον, η αρμονική ροή της ενέργειας Qi του ήπατος υποστηρίζει τις λειτουργίες της πέψης του στομάχου και του σπλήνα. Όταν το Qi ρέει απρόσκοπτα, τότε το στομάχι είναι σε θέση να κάνει τη ζύμωση της τροφής έτσι ώστε ο σπλήνας να μπορέσει να εκχυλίσει από την τροφή, το διατροφικό Qi  (Gou Qi).

Στο βιολογικό ρολόι των οργάνων, το πιο δυνατό χρονικό διάστημα του ήπατος είναι: 01:00-03:00 π.μ. και των πνευμόνων: 03:00-05:00 π.μ., κατά την διάρκεια του οποίου ο άνθρωπος θα πρέπει να κοιμάται και ο οργανισμός να ξεκουράζεται, ώστε μέσα από την θρέψη των οργάνων και την ανάπαυση που πραγματοποιείται, ο μεταβολικός ρυθμός λειτουργεί ομαλά και εύρυθμα. Αν όμως έχουμε συχνά αϋπνίες, αυξάνεται η όρεξή μας για φαγητό όπως και οι αποθήκες του λίπους στο σώμα.

Βέβαια, οι πνεύμονες διευθύνουν και διοικούν όλο το Qi του οργανισμού (μεταβολικός ρυθμός). Γι’ αυτό σε ένα συναισθηματικό μπλοκάρισμα ή σε μια ρηχή αναπνοή πέφτει ο μεταβολικός ρυθμός και έχουμε ανεπάρκεια της ενέργειας Qi των πνευμόνων και του σπλήνα. Γι’ αυτό οποιαδήποτε διατροφική δυσανεξία ή αλλεργία όπως και συναισθηματικά “κωλύματα” είναι αποτέλεσμα της ανεπάρκειας Qi των πνευμόνων.

Άλλος ένας σημαντικός παράγοντας του μεταβολισμού είναι η «Yin-Yang» δυαδικότητα (νερό-φωτιά). Η φωτιά είναι μία από τις ουσιώδεις ενέργειες στον οργανισμό, συντηρεί όλες τις λειτουργίες του μετασχηματισμού-μεταβολισμού. Η οργανική φωτιά στηρίζει την καρδιά στη λειτουργία της και δίνει τη ζεστασιά που χρειάζεται ο σπλήνας για τη λειτουργία της μεταφοράς και του μετασχηματισμού. Διεγείρει τη λειτουργία του λεπτού εντέρου που διαχωρίζει τα υγρά από τα στερεά, τα ουσιώδη από τα περιττά. Δίνει την απαραίτητη ζέστη για τον μετασχηματισμό των οργανικών υγρών και την αποβολή τους μέσω της ουροδόχου κύστης.

Εάν λοιπόν διαταραχθεί ο μεταβολισμός μας θα πρέπει να αναζητήσουμε τη θεραπεία στα «5 στοιχεία» και τις διατάξεις του κύκλου (παραγωγικός κύκλος, ή τον κύκλο θρέψης, τον ελεγκτικό και σε  παθολογικές καταστάσεις τον κύκλο αντιελέγχου και υπερελέγχου ή περιφρονητικό). Είπαμε όμως ότι ο σπλήνας συγκεκριμένα, είναι εκείνος που διευθύνει τον μετασχηματισμό και τη διανομή της τροφής (το διατροφικό απόσταγμα) στα διάφορα όργανα και τμήματα του οργανισμού. Επομένως αν διασαλευτεί η λειτουργία του σπλήνα θα έχουμε προβλήματα με τον μεταβολισμό μας (πέφτει ο ρυθμός του μεταβολισμού, υποθυρεοειδισμός, κατακράτηση υγρών, ενδοκοιλιακό λίπος, μεταβολικές διαταραχές, πρηξίματα-οιδήματα στη περιφέρεια, κοιλιά, γλουτούς κλπ). Επιπροσθέτως θα έχουμε διαταραχές της όρεξης (π.χ. ανορεξία, βουλιμία) ή δημιουργία υγρασίας στο σώμα από διατροφικά λάθη ή συναισθηματικά θέματα (η οποία επιβραδύνει τον μεταβολισμό και την ομαλή μετακίνηση των θρεπτικών συστατικών στους διάφορους ιστούς) αλλά και ανεπάρκεια της yang ενέργειας των νεφρών, όπου μειώνεται η δύναμή μας, υπολειτουργούμε και ανεβαίνει η ζυγαριά!